Түмэн олноо Тэсийн хар хөгшин хэмээн алдаршсан Номт зайсан овогт Өөдлөхийн Лхамсүрэн хотлыг гай барчдаас авран хамгаалж, зам мөрийг тэгшитгэн засаж түмэнд буянаа хайрласан эрхэм хүмүүн билээ.
Хийморь сүлд өөдөө, ажил бүтээл ундарсан хүн бүрийн утга учир нь “Хар хөгшин” хэмээх их номын багшийн ивээл, бурхны ном сургаалд нь зүй зохисоор багтан байсных гэлтэй.
Түмэн олны буян заяаг цогцлоон амилуулж, амар тайвнаа чилээн ном судраа айлдаж ирсэн тэрбээр 1930 онд Увс аймгийн Тэс суманд төржээ. Бага насандаа аав ээжийн дэргэд өсөж, Цагаанхайрхан сумын дунд сургуулийг төгсөөд “Лениний зам” нэгдэлд малчин болж ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн түүхтэй. Аав Очирын Өөдлөх 5 үе дамжсан лам нарын нэг байсан бөгөөд Лхамсүрэн гуай ааваасаа төвд бичиг сурч, бурхан шашны номд нэвтэрсэн төдийгүй хуучны ном болох “Үлгэрийн далай”, “Доржзодов”, “Тарвачимбэ”, “Алтангэрэл” судруудыг маш олон удаа гараар хуулж бичдэг байсан гэдэг.
Ө.Лхамсүрэн гуай жилдээ 10,000 гаруй хүнийг хүлээн авч олон түмний тусын тулд өндөр нас, өвгөн тэнгэрийг үл хайхран үйлчилж зон олныг аюул зовлонгоос гэтэлгэж, мянган уул түмэн голыг гатлан сэтгэлийн сүүгээ өргөж байсан буянтан билээ.
Тэрбээр “Алтан гадас” одон, АХ-ын ойн медалиуд, Ардчиллын ахмад зүтгэлтэн, аймаг сумын ойн медаль, “Гэгээлэг буянтан”, “Эрхэм аав”, “Залуу үеийг халамжлан хүмүүжүүлэгч” медаль, МҮЭ-ийн “Хүндэт тэмдэг”, “Хилийн төлөө” медаль, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн медалиудаар шагнагдаж аймаг сумын сайн малчин, 2007 онд МОНГОЛ УЛСЫН САЙН МАЛЧИН цол хүртжээ.
Ө.Лхамсүрэн гуай буян номын ажилд харамгүй тус үзүүлж буяны бодь суварга, Дэжээлингийн суварга зэргийг бүтээлцсэн бол 2015 онд Увс аймгийн Тэс сумын хөдөөд “Буяны цагаан суварга” өөрийн зардлаар босгосон гэдэг. “Айлын хүүхдүүд зовж болохгүй, нутгийн тэнгэр буруудаж болохгүй”. Тэр суварга чинь зөвхөн чулуу биш, тэр хүний дотоод сэтгэлийг л харуулдаг.” юм шүү хэмээн захиж байсан гэдэг.
Сэтгэгдэл үлдээх