Цагаанхайрхан суманд дөрвөн ихэр хурга мэндэлжээ

МАЛЧИНЫ ХОТОНД ДӨРВӨН ИХЭР ХУРГА МЭНДЭЛЖ, МАЛЧИН ЗАЯА ТҮШИХИЙН БЭЛГЭДЭЛ БОЛЖЭЭ

Монгол хүн мал сүргээ “эрдэнэ” хэмээн дээдэлж, хотонд нь ихэр төл мэндлэхийг тухайн айл өрх төдийгүй нутаг усны хийморь лундаа сэргэж, өсөлт үржлийг дууддаг тэнгэрийн ивээл хэмээн бэлгэшээдэг билээ. Тэгвэл энэ хавар Увс аймгийн Цагаанхайрхан сумын Хунт багийн нутагт нэгэн содон бөгөөд баяртай үйл явдал тохиолоо.

Тухайн нутгийн бахархал, сумын аварга малчин Х.Хүрэлбаатар-ын хотонд дөрвөн ихэр хурга мэндэлж, малчин хүний уйгагүй хөдөлмөрийг байгаль дэлхий ийнхүү ховорхон бэлгээр мялаажээ.

“Хоёр гэж бодтол дөрөв болон олширсон” гэнэтийн бэлэг

Малчин Х.Хүрэлбаатар гуай энэхүү ховор үйл явдлын талаар сэтгэгдлээ хуваалцахдаа: “Өмнө нь дөрвөн ихэр хурга төрөхийг харж ч, сонсож ч байгаагүй юм байна. Хэдэн жилийн өмнө манай хотонд гурван ихэр ишиг төрж байсан удаатай. Энэ удаад хонь төллөж эхлэхэд нь ‘За, хоёр ихэр юм байна’ гэж бодоод гэртээ түр орчихоод гараад иртэл гурав болчихсон байсан. Тэгтэл удалгүй хүүхэд маань ‘Дахиад нэг нь, дөрөв дэх нь гараад ирлээ’ гэхэд үнэхээр их бэлгэшээж хүлээж авлаа” хэмээн хуучиллаа.

Тэрээр насан туршдаа мал маллахдаа ийм содон тохиолдолтой анх удаа нүүр тулж байгаа нь энэ аж.

Бэлгэдэлт өдрийн тэнгэрийн хишиг

Энэхүү баярт үйл явдал тохиосон цаг хугацаа нь ч утга учрын хувьд гайхалтай давхцжээ. Дөрвөн ихэр хурга мэндэлсэн өдөр нь хаврын дунд сарын шинийн наймны, билэгт сайн Балжиннямтай өдөр байсан нь малчин хүний заяа буян тэгширснийг илтгэнэ.

Монголчууд мал сүрэгт нь ихэр төл хүлээн авахыг “Мал сүргийн үүд нээгдэж, мянга түмээр өсөхийн дохио” гэж үздэг. Тэр дундаа дөрвөн ихэр төл мэндлэх нь:

• Тэгш дүүрэн: Дөрвийн тоог монгол бэлгэдэлд “Тэгш дүүрэн”-ийн илэрхийлэл гэдэг.

• Нутаг усны өнгө: Ийм содон сайхан мэдээ нь тухайн жилийн мал төллөлтийн өнгийг тодорхойлж, нутаг олноороо зуншлага сайхан, идээ цагаа элбэг байхын ерөөл болдог байна.

Аварга малчны хичээл зүтгэл

“Мал дагавал ам тосдоно” гэдэгчлэн, аварга малчны малдаа хандах хайр халамж, мал маллах ухаан нь ийнхүү өсөж үржих хишиг болон ирж буйг нутгийн олон бахдан ярилцаж байна. Дөрвөн ихэр хурга төрсөн нь зөвхөн нэг айлын баяр бус, Цагаанхайрхан сумын нийт малчдын хувьд урам зориг өгсөн, малын буян заяа тэгширсэн үйл явдал болж тэмдэглэгдлээ.

Дөрвөн ихэр хурга нь эсэн мэнд торниж, Х.Хүрэлбаатар гуайн хот дүүрэн цагаан хонь майлж, Монгол малчны буян заяа үеийн үед өөдөө байх болтугай.